
برخی افراد گرفتگی مستمر بینی دارند و برای تنفس دچار مشکل هستند،شبها در خواب هم ازطریق دهان نفس میکشند و مشکل کیپ بینی دارند می خواهیم درمان های گیاهی مناسب برای این امر را به شما معرفی کنیم.
درمان گیاهی میتواند راهحل مناسبی برای رفع گرفتگی بینی به هر دلیلی باشد. برخی از افراد در طول زندگی خود مبتلا به گرفتگی بینی هستند و برخی در اثر سرما به این عارضه مبتلا میشوند و به سختی میتوانند تنفس کنند چون این عضو بدن بسیار حساس است و در اثر تغییر دمای هوا سریع میگیرد.
بینی دمای هوایی که وارد ریهها میشود را تنظیم میکند و وقتی در هوای سرد قرار میگیرد تلاش میکند دمای هوای ورودی به ریهها را در حد طبیعی حفظ کند اما اگر دمای هوا سردتر یا گرمتر از حد متعادل بینی باشد، باعث گرفتگی و آبریزش مخاط میشود.
البته دلایل مختلفی مانند انحراف بینی، اشکالات جنینی، تومورهای خوش خیم یا بدخیم، بزرگی لوزه سوم، سرماخوردگی، حساسیت، اختلالات هورمونی، استرس و داروهای فشار خون عواملی هستند که باعث گرفتگی بینی میشوند.
اما با درمانهای مناسب و طبیعی میتوان از شر گرفتگی بینی خلاص شد.
آویشن ضدعفونی کننده است و برای تنفس بسیار خوب است؛ یک تا 2 گرم گیاه خشک آویشن را در یک فنجان آب جوشیده بریزید بگذارید ده دقیقه بماند تا دم بکشد؛ نوشیدن 3 فنجان چای آویشن با عسل در روز به مدت سه هفته گرفتگی بینی را برطرف میکند.
یک قطره از اسانس آویشن رقیق را در یک کاسه آب گرم بریزید و به مدت 15 دقیقه آن را استنشاق کنید.
هشدار: اسانس آویشن برای زنان باردار، سالمندان و کودکان تجویز نمیشود.
آویشن وحشی کوچک نیز یک گیاه بسیار موثر برای گرفتگی بینی است؛ 5 تا 10 قطره اسانس آویشن وحشی را میتوان با مقداری اکالیپتوس در یک کاسه آب گرم مخلوط کرد و 3 بار در روز استنشاق کرد تا گرفتگی بینی برطرف شود.
نعناع: 3 تا 4 قطره روغنی نعناع را در یک کاسه آب داغ ریخته و بیش از 15 دقیقه آن را استنشاق کنید در هنگام استنشاق چشم های خود را ببیندید.
هشدار: اسانس نعناع هرگز نباید برای کودکان زیر 6 سال استفاده شود.
اکالیپتوس یک درمان طبیعی بسیار خوب برای گرفتگی و تنفسی راحت است؛ چند قطره از اسانس اکالیپتوس را در یک کاسه آب گرم بریزید و حوله را روی سر به طوری که روی پیشانی را بگیرد قرار دهید و به مدت 5 دقیقه استنشاق کنید؛ این کار را دو بار در روز انجام دهید.
هشدار: از این اسانس بدون مشورت با پزشک برای زنان باردار، زنان شیره ده و کودکان زیر 6 سال استفاده نشود.
ویتامین C برای سرماخوردگی بسیار مفید است، ویروس سرماخوردگی را از بین میبرد و به تقویت رگهای خونی کمک میکند در نتیجه باعث کاهش تورم بینی و جلوگیری از آبریزش بینی میشود. افراد مبتلا به گرفتگی بینی باید موادغذایی که دارای ویتامین C است مصرف کنند.
ادویه جات ضد احتقان طبیعی است؛ غذاهای تند گرفتگی بینی را از بین میبرند.
بینی را مرطوب کنید؛ با مرطوب کردن بینی مخاط بینی راحتتر تخلیه میشود و گرفتگی بینی از بین میرود؛ نوشیدن آب نیز میکروب بدن را تخلیه میکند.
گیاه درمانی برای رفع اختلالات بینی
انحراف بینی,اختلالات هورمونی,انحراف بینی چیست,انحراف بینی به انگلیسی,انحراف بینی و سینوزیت,انحراف بینی درمان,انحراف بینی و عوارض آن,انحراف بینی معافیت,انحراف بینی در کودکان,اختلالات هورمونی در مردان,اختلالات هورمونی مردان,اختلالات هورمونی و ریزش مو,اختلالات هورمونی چیست,اختلالات هورمونی و چاقی

اگر شما مواد غذایی را بوقتش استفاده کنید در آنصورت است که در زمان خواب نیز لاغر خواهید شد.اما اگر در زمان نادرست مواد غذایی را استفاده کنید در فردای آن روز شما چربی در بدنتان ذخیره می کنید.برای یک لاغری موفق لازم است ۲-۳ ساعت پیش از زمان خواب خود هیچ مواد غذایی به بدن نرسانید
البته قبل از خواب شما نباید زیاد احساس گرسنگی داشته باشید بلکه شما باید کمی احساس گرسنگی کنید.در دوره کاهش وزن خود داشتن کمی احساس گرسنگی در هنگام خواب میتواند مفید باشد.در این زمان بدن شما فرایند چربی سوزی را انجام خواهد داد.در غیر این صورت احتمالا چربی سوزی رخ نخواهد داد.
اما اکنون بیایید تصور کنیم که شما در زمان خواب تغذیه خود را انجام دهید.در این زمان بدن شما به خوبی نمیتواند چربی سوزی را انجام دهد و احتمال این وجود دارد که شما حتی چربی بیشتری به دست آورید.هر زمان که شما تغذیه میکنید متابولیسم بدن کمی افزایش مییابد.اما این افزایش سرعت در اواخر روز کم یا کلا تاثیر آن از بین میرود.شما دیگر نخواهید توانست از مزایای افزایش سرعت متابولیسم در زمان مصرف وعده غذایی در زمان خواب استفاده کنید.منبع سایت ادکوان .زیرا که ساعاتی پس از مصرف شام بدن به طور طبیعی خود را برای خواب آماده میکند.این عمل باعث ایجاد یک ناتوانی در سرعت متابولیسم میشود و دیگر شما در این ساعات نمیتوانید از مزایای افزایش متابولیسم استفاده کنید.
چه باور کنید و چه باور نکنید تغذیه دیر هنگام در شب باعث میشود که کالری سوزی شما در روز بعد از آن نیز با مشکل مواجه شود.برای مثال میتوانیم بگوییم که شما مثلا در ساعت ۹:۳۰ شب یک ساندویچ و چیپس مصرف کردید.سپس شما ساعت ۱۰:۳۰ میخوابید و هنگامی که شما در ساعت ۸ صبح از خواب بیدار میشوید مطمئنا باید صبحانه خود را مصرف کنید.ولی چون شب قبل از آن شما ساندویچ و چیپس مصرف کرده بودید احتمال اینکه احساس سیری کنید زیاد میباشد.بنابراین شانس اینکه شما وعده صبحانه خود را حذف کنید افزایش مییابد.در این صورت شما خود را از افزایش سرعت متابولیسم به واسطه خوردن صبحانه محروم خواهید کرد.
نکات زیر را به یاد داشته باشید:
۱) مصرف بیش از حد مواد عذایی مخصوصاّ کربوهیدراتها در اواخر شب باعث افزایش چربی بدن شما خواهد شد.
۲) مصرف کربوهیدراتهای با شاخص گلیسمیک بالا (پاستا، سیب زمینی، برنج سفید، شکر و…) درست قبل از خواب باعث افزایش سطح انسولین در بدن شده و تولید شبانه هورمون رشد را کند میکند.این موضوع بسیار بد میباشد زیرا که ۸۰% تولید این هورمون عضله ساز و چربی سوز در هنگام خواب میباشد.
۳) اگر بدن شما ۱۱ ساعت در حالت روزه داری باشد (مثلا ۸ شب تا ۷ صبح) آنوقت بدن شما از پنجمین ساعت (یعنی ۱ شب به بعد) شروع به چربی سوزی میکند و این فرایند تا صبح ادامه خواهد داشت.
در زیر نکاتی را برای بهره برداری بیشتر از آخرین وعده غذایی که باید مصرف کنید برای شما بیان خواهیم کرد:
۱) سه ساعت قبل از خواب وعده غذایی خود را مصرف کنید.در این صورت شما زمان کافی برای سوزاندن چربیها را خواهید داشت و به احتمال زیاد تا صبح نیز زیاد احساس گرسنگی نخواهید کرد.
۲) در طول روز از وعدههای غذایی متعدد، سالم و کوچک و با فاصله زمانی ۳ ساعت مصرف کنید.این کار باعث میشود که شما در طول شب کمتر احساس گرسنگی داشته باشید.
۳) آخرین وعده شما باید شامل منابع پروتئینی بدون چربی مثل سینه مرغ و کربوهیدراتهای دارای فیبر مثل سبزیجات و میوهها باشد.
منبع-edocan
تغذیه قبل از خواب چطوری باید باشد

گفت و گوی ثمربخش با یکدیگر نقش مهمی در استحکام روابط زناشویی ایفا میکند.
زمینه های اختلاف که پیوند زناشویی را تهدید میکند بسیار است . اما مهمترین دلیل آن عدم برقراری ارتباط متقابل بین زن و شوهر است. جملاتی ازاین قبیل که «ما دیگر نمیتوانیم با هم بسازیم»، «دیگر تفاهم نداریم»و یا «اختلاف ما حل نشدنی است » حاصل این عدم ارتباط متقابل است . بسیاری از زن و شوهرها از این موضوع شاکی هستند که وقت کافی برای گذراندن وقت با یکدیگر ندارند . اما در حقیقت موضوع اصلی کمبود وقت نیست. مساله مهم این است که زوجها نمیدانند فرصت باهم بودن را چگونه سپری کنند.
بر این اساس فرنازطارمیان روانشناس در گفتگو با خبرنگار دکتر سلام عنوان کرد: قانون های زیادی وجود دارد که میتوانید با عمل کردن به آنها اوقاتی را که با همسرتان در منزل سپری میکنید به یکی از شادترین اوقات بدل کنید.
وی افزود: گفت و گوی ثمربخش با یکدیگر نقش مهمی در استحکام روابط زناشویی ایفا میکند. یک مکالمه وقتی سازنده است که موجب تخریب روحیه فرد مقابل نشود. زن و شوهر برای اینکه بتوانند ارتباط سازنده با یکدیگر برقرار کنند باید در مسیر محبت یکدیگر قرار بگیرند. در بسیاری موارد زن یا شوهر با قصد تسکین همسر خود حرفی به زبان می آورد که نتیجه گفت و گو را منفی کرده و بر بد حالی و ناراحتی وی می افزاید.
این روانشناس خاطر نشان کرد: این نکته را به خاطر داشته باشید که همسر شما رئیس شما نیست. صحبتهای رسمی در روابط زناشویی ثمربخش نیست. برای درک بهتر درحین مکالمه با همسرتان با علاقه به حرفها ی او گوش دهید. میز شام را دیر تر هم میتوانید جمع کنید ،ظرفهای کثیف داخل سینک ظرفشویی را هم دوساعت دیرتر میتوانید بشویید. مطمئن باشید همسرتان بیش از آنکه از شست و شوی به موقع ظرفها خوشحال شود از اینکه شما حرفها ی او را با دقت و آرامش گوش میدهید دلشادتر میشود.
وی افزود : بسیاری عادت دارند که حین شنیدن حرفهای طرف مقابل سکوت کنند اما سکوت همیشه با ایجاد حس تردید در طرف مقابل همراه است. معمولاً زن ها هنگام گوش کردن، اجزای صورت خود را تکان میدهند یا با تکرار کلمه آره درسته، عجب و جداً به طرف مقابل میفهمانند که در حال گوش دادن به حرف های وی هستند. نکته ای که باعث سوءتفاهم میشود همین است که زنها عادت به سر جنباندن دارند ولی مردان در بیشتر اوقات سکوت اختیار میکنند و خانمها به گمان اینکه حرفشان مفید نیست و خریدار ندارد دچار پریشانی خاطر میشوند.
طارمیان تاکید کرد:نقش مدیر کل را برای همسر تان بازی نکنید. مردان به اندازه کافی در شغل خود با مشکلات بسیاری مواجه هستند که باید آنها را حل و فصل کنند و گزارش صحیح به مدیرشان دهند. به همین دلیل دوست ندارند در منزل هم جوابگوی همسرشان باشند. از گوشزد کردن مشکلات و نقطه ضعفهای همسرتان خودداری کنید.-پرحرفی نکنید .
وی یاد آور شد: خانمها علاقه خاصی به داستانسرایی دارند و حال آنکه اغلب مردان از پرگویی و حاشیه رفتن در تعریف ماجرا بیزارند. بهتر است زمانیکه میخواهید با همسر خود درباره امور خانه یا تربیت فرزندان صحبت کنید گفت و گوی کوتاه و شیرینی داشته باشید. بیشترازآنکه بر مشکلات و نقطه ضعفهای همسرتان تمرکزکنید،جنبه های مثبت زندگی با وی را در نظر بگیرید و با تکرار این موضوع به وی بفهمانید که از زندگی با وی لذت میبرید و راضی هستید.
وی در انتها به زوجین توصیه کرد:هرگز صحبتهای همسرتان را قطع نکنید. یادتان نرود که همسرتان هم حق صحبت دارد، پس اجازه دهید که او هم صحبتش را به پایان برساند و این حس منفی که کسی به حرفهای من گوش نمیکند و یا حرفهای من به درد نمیخورد در او ریشه کن شود.- از به کار بردن فحش و عبارات ناسزا نیز پرهیز کنید. خطاب کردن همسر باکلمات رکیک وتند موجب تحقیر و رنجش خاطر وی میشود. شاید شما در زمانیکه گفته های فوق را به زبان میآورید حس بدی در دل نداشته باشید ولی فراموش نکنید آب رفته به جوی بازنمی گردد. ضمناً احترام متقابل را فراموش نکنید. میزان انعطافپذیری را در خود بالا ببرید و از بیان اختلاف نظر خود با همسرتان جلوی دیگران صحبت نکنید.
گفتنی است برای هرچه صمیمی تر بودن رابطه تان، احساسات مثبت و منفی را به یک میزان با هم درمیان بگذارید. نگفتن حقیقت به نوعی دروغگویی است. خود را وقف حقایق و زندگی آزادانه کنید و از پنهانکاری بپرهیزید. با بیان نیات درونی خود همسرتان را خشنود و به پایداری رابطه خود کمک کنید
گزارش از ایده مفرح.
این مطلب توسط خانم ایده مفرح جهت انتشار در مجله پزشکی دکتر سلام تهیه شده است. استفاده از آن فقط با ذکر منبع مجاز می باشد.
گفت و گوی ثمربخش گامی به سوی استحکام روابط زناشوی
گفت و گو با همسر,زناشویی,هنر گفت و گو با همسر,زناشویی رابطه,زناشویی ایرانی,زناشویی با تصویر,زناشویی و اخلاق,زناشویی موفق,زناشویی فیلم,زناشویی عکس,زناشویی تصویری

سردرد ممکن است در یک طرف و یا هر دو طرف سر رخ دهد. بعضی اوقات سردرد فقط در یک ناحیه باقی مانده و بعضی اوقات از یک نقطه سر به نقطه دیگر حرکت می کند. سردرد می تواند بشکل های مختلف مثلا دردی شدید یا احساس ضربان در سر و یا دردی مبهم و گنگ رخ دهد.
یک متخصص مغز و اعصاب گفت: سردردهای تنشی و عصبی گاهی آن قدر طولانی میشوند که چندین ماه تا چندین سال را در برمیگیرند و گاهی با تومور مغزی اشتباه میشوند. شکوفه علایی، سردردهای تنشی و عصبی را ناشی از تنشهای روحی و روانی دانست که معمولاً در زنان شایعتر است. برخی آمارها حاکی از شایع بودن این سردرد نسبت به سردردهای دیگر است اگر چه آمارهای دیگر از شایع بودن این سردرد بعد از سردرد میگرنی حکایت دارد.
وی افزود: این سردردها معمولاً کیفیت فشاردهنده دارند و فرد مبتلا میگوید انگار در سرم فشاری است یا باندی کشی دورتادور سرم بستهاند و آن را فشار میدهند.
*سردرد تنشی و عصبی حالت ضرباندار ندارد
این نورولوژیست اظهار داشت: سردرد تنشی و عصبی معمولاً حالت ضرباندار ندارد مگر در موارد شدید و مزمن که در اوج شدت ممکن است حالت ضرباندار پیدا کند و گاهی با سردردهای میگرنی اشتباه گرفته میشود.
وی افزود: این سردرد معمولاً در کل سر احساس میشود ولی شروع آن از قسمتهای مختلف سر و صورت مانند پس سر و ناحیه پیشانی است.
*سردرد تنشی و عصبی پیامد اضطراب و افسردگی است
عضو کمیته علمی انجمن MS تصریح کرد: سردردهای تنشی و عصبی ناشی از تنشهای روحی و روانی است و اضطراب و افسردگی علتهای اصلی این نوع سردردها هستند.
وی ادامه داد: توجه به علل این نوع سردردها درمان آنها را تعیین میکند چنانچه عامل این نوع از سردردها فشار و استرس باشد باید فشار روانی از بین برود و تا اضطراب و افسردگی درمان نشود این نوع سردرد نیز از بین نمیرود.
*سردردی که گاهی چندین سال طول میکشد
این متخصص مغز و اعصاب گفت: گاهی سردردهای تنشی و عصبی آن قدر طولانی میشوند که چندین ماه تا چندین سال را در بر میگیرند و گاهی با تومور مغزی اشتباه میشوند که این تشخیص افتراقی با اقدامات تصویربرداری مانند سیتیاسکن، MRI و گاهی بررسی مایع مغزی نخاعی قابل تشخیص است.
*سردردهای تنشی روزانه با داروهای قوی قابل درمان است
این نورولوژیست اظهار داشت: چنانچه فرد مبتلا به سردردهای تنشی و عصبی هر روز دچار سردرد شوند باید از داروهای قوی مانند والپروات سدیم، توپیرامات و آمیتریپتیلین استفاده میکنیم.
وی ادامه داد: مبتلایان گاهی نیاز به بستری شدن دارند و چنانچه به داروها پاسخ ندهند از داروهای تزریقی استفاده میکنیم.
*سردردهای تنشی روزانه موجب میشود افراد به مُسَکنها پناه ببرند
این نورولوژیست گفت: ابتلاء به سردردهای تنشی روزانه موجب میشود که فرد مبتلا به مُسکنها پناه برده و یا به دلیل مشکلات خواب ناشی از این نوع سردرد از خوابآورها استفاده کند. چنانچه این داروها بیش از سه بار در هفته مصرف شوند میتوانند ایجاد سردردی کنند که ناشی از مصرف بیش از حد یا اوردوز داروها است.
وی افزود: بنابراین ممکن است سردرد در ابتدا ناشی از مسائل روحی و روانی باشد اما به دلیل مصرف داروهای مسکن و خوابآور به سردرد مصرف بیش از حد یا اوردوز تبدیل شود.
علایی ادامه داد: برای درمان این نوع سردرد لازم است فرد مبتلا بستری شده مسکنها را قطع کند و از داروهای جایگزین استفاده کند.
عضو کمیته علمی انجمن MS ایران تصریح کرد: چنانچه فردی به سردرد میگرنی و عصبی مبتلا باشد باید به درمان هر دو بپردازد اما در بسیاری مواقع با درمان سردردهای تنشی و عصبی سردرد میگرنی نیز کم میشود بنابراین سردردهای تنشی میتواند با سردردهای دیگر نیز همراه باشد که در شرح حال قابل بررسی است.
*سردردی که ناشی از مشکلات دندانی است
این نورولوژیست گفت: گاهی سردردهای دیگر با سردرد تنشی اشتباه میشود مثلاً نوعی سردرد ناشی از ریشههای دندانی است که در لثه مانده است یا بر اثر ریشه نهفته ایجاد سردرد میکند. ماهیت این سردردها ثابت و غیرضرباندار است بنابراین با سردردهای تنشی اشتباه میشوند که با رادیوگرافی فک و تشخیص ریشه مانده در آن و جراحی فک قابل درمان است.
*سردرد ناشی از آرتروز گردن
علایی ادامه داد: یک نوع سردرد نیز ناشی از آرتروز گردن است و در افرادی که به این اختلال مبتلا هستند دیده میشود. ماهیت این نوع سردرد نیز غیرضرباندار است. از ناحیه گردن و پس سر شروع میشود و گاهی با سردرد تنشی اشتباه میشود که پزشک متخصص مغز و اعصاب در زمان معاینه گردن و انجام گرافیهای آن میتواند به این نوع سردرد پی ببرد.
*سردردهای ناشی از سینوزیتهای حاد
این نورولوژیست گفت: برخی سردردها ناشی از سینوزیتهای حاد است که به دلیل ماهیت ثابت و غیرضرباندار ممکن است با سردردهای تنشی و عصبی اشتباه شود این سردردها در معاینه با لمس سینوسهای صورت قابل تشخیص است و با انجام گرافی سینوس تأئید یا رد میشود.
وی خاطرنشان کرد: علت این نوع سردردها یک مشکل سینوسی است که در خلف سقف بینی وجود دارد و به دلیل اینکه در معاینه دسترسی به این نقطه امکان ندارد ممکن است سردردی غیرضرباندار ایجاد کند بدون اینکه لمس سینوس از سوی پزشک در بیمار ایجاد درد کند. بنابراین تشخیص این نوع سردرد فقط با MRI و سیتیاسکن قابل تشخیص است و درمان آنتیبیوتیکها و در مواردی جراحی قابل بررسی است.
انواع و اقسام سردردهای عصبی را بشناسید
سردردهای میگرنی,سردرد تنشی و عصبی,سردردهای تنشی,سردردهای عصبی,سردردهای میگرنی چیست؟,درمان سردردهای میگرنی,علائم سردردهای میگرنی,سردرد عصبی,علائم سردردهای تنشی,علایم سردردهای تنشی,علت سردردهای تنشی,سردرد های عصبی,سردردهای عصبی چیست,سردردهای عصبی و درمان آن,علائم سردردهای عصبی,انواع سردردهای عصبی,علت سردردهای عصبی,سردردهای مزمن عصبی,رفع سردردهای عصبی,نشانه های سردردهای عصبی,میگرن عصبی

الکتروفورز (Electrophoresis) از دو کلمه Electro(الکتریکی) و Phoresis به مفهوم حرکت و انتقال ذره بوجود آمده است و در کل به معنی حرکت ذرات در یک مایع تحت میدان الکتریکی است
فیزیولوژی
در آزمایش های بالینی معمول تشخیص آنزیمهای مهم موجود در سرم خون از جمله فاکتورهایی است که اغلب مورد توجه قرار می گیرد .الکتروفورز تحت شرایط خاصی قادر است این آنزیم ها را به صورت کسرهایی نشان دهد که مقادیر این کسرها بیانگر احتمال وجود صدمات مغزی ، انفارکتوس میوکارد ، انفارکتوس ریوی ، دیستروفی ماهیچه ای یا بیماریهای کبدی هستند .
الکتروفورز چگونه کار می کند؟
الکتروفورز روشی است که در آن نمونه هایی که بار الکتریکی دارند، تحت تأثیر یک میدان الکتریکی از میان شبکه ای متخلخل حرکت می کنند. سرعت حرکت مولکول ها در این شرایط نه تنها تحت تاثیر بار الکتریکی است بلکه عواملی دیگری نظیر اندازه و شکل مولکول نیز در این امر دخیل هستند. به همین دلیل الکتروفورز روشی مناسب و کارآمد در جداسازی مولکول مورد استفاده قرار می گیرد. به طور معمول برای الکتروفورز یک مخلوط مولکولی، لایه نازکی از آن، بر روی شبکه ای متخلخل که محلولی را درون خود محبوس کرده است، قرار داده می شود. پس از برقراری میدان الکتریکی با اعمال اختلاف پتانسیل در دو سوی این شبکه، مولکول های موجود در نمونه با سرعتهای متفاوتی درون شبکه متخلخل شروع به حرکت می کنند. این اختلاف سرعت مبنای جداسازی در الکتروفورز است. در پایان، مولکولهای پروتئینی مختلف به صورت باندهایی مجزا در قسمت های مختلف شبکه آشکار میشوند.شبکه متخلخل در ممانعت از انتشار مولکولها در اثر گرمای ایجاد شده به خاطر جریان الکتریکی نقش مهمی دارد.
در اغلب دستگا ه های الکتروفورز، ژل مابین دو محفظه بافری قرار می گیرد به طوری که ژل تنها واسطه در عبور جریان الکتریسیته بین این دو محفظه باشد.
اجزای دستگاه الکتروفورز
سیستم الکتروفورز از بخش های زیر تشکیل یافته است :
محفظه ، منبع تغذیه الکتریکی ، محیط پشتیبان ، معرف شیمیایی ، گرمکن ( انکوباتور ) و غلظت سنج .
محفظه الکتروفورز از دو سلول مجزا تشکیل یافته که در یکی آند ( الکترود مثبت ) و در دیگری کاتد (الکترود منفی ) قرار می گیرد. جنس الکترودهای به کار رفته معمولا گرافیت ( کربن ) یا پلاتین است .
الکترو فورز پروتئین های ادرار
الکتروفورز پروتئین های ادرار در موارد بیماریهای اتوایمیون، بیماری های کبدی و کلیوی، التهابات حاد و مزمن در خواست می شود.
روش انجام تست الکتروفورز
برای انجام این تست ابتدا نمونه مورد نظر را که ادرار یا سرم، بنا به در خواست پزشک است به دمای اتاق رسانده و سپس مراحل انجام کار را به دقت دنبال میکنیم. مراحل به ترتیب زیر هستند:
۱- کاغذ استات سلولز که به صورت ژل هایی هستند که برای ۸ نمونه اغلب کاربرد دارند در بافر مخصوص به مدت ۱۰ دقیقه خیسانده می شود.
۲- بعد از ۱۰ دقیقه این کاغذ را از محلول در آورده و بین ۲ کاغذ خشک کن آرام قرار داده می شود تا نمگیری مختصری انجام شود ولی کاغذ نباید خشک شود.
۳-در این مرحله نمونه توسط اپلیکاتور خاصی که به منظور نمونه گذاری استفاده می شود برروی کاغذ منتقل می شود.لازم است که نمونه ها ۵/۱سانتیمتر از لبه کاغذ و حداقل ۱ سانتیمتر از کنارهها فاصله داشته باشند.
۴-سپس ژل را برگردانده و از پشت داخل تانک الکتروفورز که حاوی بافر مخصوص است قرار داده می شود به طوری که نمونه در سمت کاتد باشد.
۵- به وسیله ۲ لام تمیز و کاغذ صافی پلی برای ارتباط بهتر بافر با ژل تهیه می شود.
۶-تانک را به منبع تغذیه متصل کرده و با تنظیم دستگاه روی ولتاژ مناسب ( ۱۶۰ ولت) که شدت جریانی حدود ۶-۴ آمپر را فراهم کند جریان الکتریکی برقرار می شود.بعد از چند بار مصرف بافر جریان افزایش می یابد که در این زمان بافر تانک باید تعویض شده و از بافر تازه استفاده نمود.
۷- بعد از طی زمانی حدود ۲۰ دقیقه، دستگاه را خاموش کرده و مراحل رنگ آمیزی، رنگ بری، آبگیری وشفاف سازی انجام می شود.
۸- در نهایت باندها به وسیله اسکنر و برنامه مخصوص خوانده می شوند.
مزایای الکتروفورز
امکان جداسازی و تعیین پروتئین ها
قابلیت تفکیک زمانی و مکانی مراحل آنالیز
سهولت و ارزانی نسبی
غنای اطلاعات نهفته در داده های بدست آمده از الکتروفورز دو بعدی
الکتروفورز از شناخته شده ترین روش های آزمایشگاهی برای جداسازی بیومولکولها است. این روش در سال ۱۸۰۷ توسط Reuss کشف شد. او مشاهده کرد که ذرات خاک رس تحت تاثیر میدان الکتریکی در آب پراکنده می شوند. به طور کلی الکتروفورز حرکت ذرات پراکنده در داخل مایعی تحت تاثیر یک میدان الکتریکی یکنواخت است. همین حرکت در فضایی با میدان الکتریکی غیر یکنواخت دی الکتروفورز نامیده می شود.
الکتروفورز بدین دلیل اتفاق می افتد که ذرات معلق در مایع معمولا دارای بار الکتریکی سطحی هستند و میدان الکتریکی نیروی کولونی الکترواستاتیک به این ذرات باردار اعمال میکند. اخیرا شبیه سازی های دینامیک مولکولی، نظریه ای بیان داشته اند مبنی بر اینکه برای انجام الکتروفورز حتما نباید ذرات بار سطحی داشته باشند و حتی ذرات خنثی نیز به علت ساختار مولکولی خاصی که آب به عنوان مایع واسط دارد، می توانند الکتروفورز شوند.
نیروی کولونی الکترواستاتیک اعمال شده به بار سطحی، با نیروهای مخالف الکترواستاتیک کاهش پیدا می کند. بر طبق تئوری لایه مضاعف، تمام سطوح بار دار در مایعات با لایه ای از بار مخالف پوشانده میشوند که از نظر مقداری کاملا برابر با بار سطحی است اما با علامت مخالف آن. میدان الکتریکی همانند بار سطحی به این لایه نیرو وارد می کند. مجموع این نیروها برابر است با اولین نیروی نامبرده، اما در جهت مخالف آن. در حقیقت این نیرو به یون های موجود در لایه ثانویه اعمال می شود. این یون ها در فاصله ای از سطح ذره قرار می گیرند و بخشی از این نیروی الکترواستاتیک را از طریق تنش برش سیال به سطح ذره منتقل میکنند این بخش از نیرو که به بدنه ذره وارد می شود، نیروی منفی الکتروفورتیک نامیده می شود.
یک نیروی الکتریکی دیگر نیز وجود دارد که مرتبط با انحراف لایه ثانویه است و مربوط به تقارن کروی و رسانایی سطح است و به سبب زیادی یون ها در لایه ثانویه به وجود میآید. این نیرو نیروی تخفیف الکتروفورتیک نامیده می شود.
تمام این نیروها با اصطکاک هیدرودینامیک، به تعادل میرسند و باعث حرکت ذرات در سیال می شود. سرعت این حرکت v، متناسب با شدت میدان الکتریکی E است (البته در صورتیکه این میدان خیلی قوی نباشد.) ضریب این تناسب تحرک پذیری الکتروفورتیک است که رابطه بین شدت میدان الکتریکی و سرعت ذره را مشخص می نماید:
ماکرومولکول هایی مانند اسید نوکلئیک، DNA و پروتئین ها نیز باردار هستند و میتوان با قرار دادن آنها در یک میدان الکتریکی، بر مبنای خاصیت الکتروفورز آنها را تفکیک کرد. سرعت حرکت مولکولها در این شرایط نه تنها تحت تاثیر بار الکتریکی و شدت میدان الکتریکی است، بلکه عواملی نظیر اندازه، وزن مولکولی و شکل فضایی مولکول نیز در این امر دخیل هستند. همچنین اثرات محیطی نظیر نوع و نحوه استفاده از بافرها و حرارت ایجاد شده در حین کار نیز از عوامل موثر بر جداسازی مولکولهای نمونه هستند. معمولا الکتروفورز برای تفکیک مولکولهای بزرگی چون پروتئین ها و اسیدهای نوکلئیک به کار برده می شود، اما در مواردی نیز برای جداسازی مولکولهای باردار کوچکتر نظیر قندها، اسیدهای آمینه، پپتیدها و حتی یونهای ساده مورد استفاده قرار می گیرد.
در طی قرن ۲۰ میلادی چندین تئوری برای محاسبه این پارامتر به وجود آمده اند. که مهمترین آنها نظریه Smoluchowski در سال ۱۹۰۳ میلادی بود.
Arne Tiselius در سال ۱۹۴۸ به خاطر زحماتی که برای الکتروفورز و آنالیز جذبی کشید برنده جایزه نوبل شد و از این رو او را پدر الکتروفورز نامیدند. اولین الکتروفورز نیز الکتروفورز بدون مرز تیسلیوس نام داشت که به وسیله آن محلول های پروتئینی غلیظ را در یک تیوب U شکل بزرگ که به وسیله بافر پوشانده شده بود، مورد آزمایش قرار می دادند. این روش الکتروفورز بسیار مشکل بود، به همین دلیل در سال ۱۹۵۰ تغییراتی در عملکرد آن اعمال شد. ابتدا از فیلترهای کاغذی و استات سلولز استفاده می شد، اما به دلیل ظرفیت محدود و رزولوشن پایین این مواد، جای خود را به ژل دادند. ژل های استفاده شده در آن زمان به علت بزرگ بودن خلل و فرج ها قادر نبودند پروتئین ها را به تفکیک سایز جداسازی کنند، از این رو به تدریج به ژل هایی چون آگاروز دست یافتند.
امروزه الکتروفورز ژلی از بخش های جدا ناپذیر هر تحقیق و فعالیت های آزمایشگاهی به منظور جداسازی ماکرومولکولهااست. محدوده وسیعی از فعالیت های آزمایشگاهی تحقیقاتی و کلینیکی مانند تسلسل ژن ها، جداسازی کروموزوم ها، جداسازی و تعیین خصوصیات پروتئین ها توسط این روش انجام می گیرد. علاوه بر این، استفاده از الکتروفورز از مرز آزمایشگاهها فراتر رفته و به عنوان شاهدی برای وکلا، قضات و هیات منصفه در امور قضایی محسوب میشود. تشخیص هویت DNA به خصوص در موارد تعویض نوزاد در بیمارستان ها و تعیین والدین فرد کاربرد بسیاری در علوم ژنتیک پیدا کرده است.
در حال حاضر آگاروز و پلی کریل آمید متداول ترین و پر کاربردترین ماده به عنوان واسط در الکتروفورز ژلی محسوب می شوند. در اغلب دستگاههای الکتروفورز، ژل مابین دو محفظه بافری قرار می گیرد به طوریکه ژل تنها واسطه در عبور جریان الکتریسیته بین این دو محفظه باشد. هر دو شبکه خلل و فرج داری تولید می کنند که میکرومولکولهایی بارداری را که در پاسخ به میدان الکتریکی جابه جا می شوند در خود جای می دهند. به عنوان مثال زمانی که جریان اعمال می شود، DNA های با بار منفی به سمت الکترودهای باردار مثبت حرکت می کنند. خلل و فرج های موجود در شبکه ژلی انتقال مولکولهای بزرگ را محدود می کنند و این در حالی است که مولکولهای کوچکتر با آزادی بیشتری منتقل می شوند و در فاصله دورتری از الکترودها قرار می گیرند. این غربال مولکولی مولکولها را بر مبنای سایزشان جدا می کند. همچنین می توان مولکول ها را بر مبنای بار اولیه ای که داشتند جداسازی کرد. مولکولهایی که بار بیشتری دارند تحرک الکتروفورزی بیشتری از خود نشان میدهند و سریعتر منتقل می شوند بدین ترتیب درون ژل با اولویت باری که داشتند قرار میگیرند. جداسازی بر مبنای بار به ژلی نیاز دارد که مانند آگاروز دارای خلل و فرج های بزرگتری باشند. آگاروز برای جداسازی اسید نوکلئیک ها و پروتئین های خیلی بزرگ یا ترکیب ها استفاده می شود. آگاروز یک پلی ساکارید طبیعی است که از نوع خاصی جلبک دریایی قرمز به دست می آید. زمانی که گرما داده شده و سپس سرد میشود به صورت جامد متخلخلی با خلل و فرج های نسبتا بزرگ تبدیل میشود. الکتروفورز ژل آگاروز (AGE) را می توان برای جداسازی مولکولها بر مبنای بار یا وزن مولکولیشان استفاده کرد. یکی از مهمترین کاربردهای AGE جداسازی بخش های حاصل از برش DNA با آنزیم های محدودکننده است.
در طی انجام الکتروفورز ثابت نگاه داشتن حرارت اهمیت بسیاری دارد چرا که به حفظ تکرار پذیری آزمایش کمک می کند. به عنوان مثال پلیمریزه شدن آکریل آمید یک واکنش گرمازا است و گرمای حاصله به خصوص در مورد ژل های غلیظ تر، ممکن است باعث بروز بی نظمی در اندازه ی منافذ ژل شود. انتقال گرما معمولا مشکلی در ژل هایی با غلظت کمتر از %۱۵ T ایجاد نمیکند. البته ممکن است بالا رفتن دما مشکلات دیگری چون شکستن شیشه های الکتروفورز و آسیب به دستگاه را منجر شود. پروتئینها به علت خصوصیت آمفوتری خود تحت تاثیر pH محیط بارالکتریکی خاص خود را نشان می دهند. بدین علت در جداسازی توسط الکتروفورز باید pH محلول های مورد استفاده ثابت باقی بماند. از آنجا که الکترولیز آب در آند یونای “H ” و در کاتود یونهای “OH-” ایجاد میکند، برای ثابت نگاه داشتن pH محلولهای مورد استفاده، باید آنها را بافر کرد.
نوع دیگری از الکتروفورز، الکتروفورز مویین (CE) است. این تکنیک که عمده ترین کاربرد آن در شیمی دارویی و درمانی است، برای جداسازی مولکولهای درشت و ریز در مجاری بسیار نازک (با قطر داخلی ۲۰۰-۲۰میکرومتر) استفاده می شود. در این روش، جداسازی با ولتاژ بالا kV) 30-10) امکان پذیر میشود. از محاسن CE می توان به سرعت دستیابی به نتیجه در آنالیز یون ها اشاره کرد. به طور کلی CE بیشتر زمانی مطرح می شود که با آنالیت های باردار با پلاریته و قطبیت زیاد سر و کار داریم. این تکنولوژی در علوم بایوتکنولوژی جایگاه ویژه ای پیدا کرده و در آنالیز ماکرومولکولهایی چون پروتئین ها و کربوهیدراتها جایگزین خوبی برای الکتروفورز سنتی به شمار می رود. همچنین تکنولوژی CE برای سرعت بخشی به رشد علم ژنتیک به خدمت گرفته شده است. استفاده از الکتروفورز موئین در علوم تحلیلی به خصوص در زمینه دارویی و زهر شناسی رشد بسیاری داشته است.
الکتروفورز موئین در بر گیرنده چندین تکنیک است که عملکرد و مشخصه های متفاوتی با هم دارند. این تکنیک ها که به مودهای الکتروفورز موئین معروف هستند عبارتند از: الکتروفورز ناحیه ای موئین (CZE)، تمرکز ایزوالکتریک (IEF)، الکتروفورز موئین ژلی، ایزوتاکوفورز (ITP) و کروماتوگرافی الکتروسینتیک موئین.
نوع دیگری از الکتروفورز که قدیمی ترین نوع این تکنیک محسوب می شود، الکتروفورز سطحی نام دارد. در این روش از یک لایه کاغذی متخلخلی با طول ۱۰-۲۰ سانتیمتر، ترموپلاستیکی متشکل از سلولز و اسید استیک و ژل پلیمر استفاده می شود.
تشخیص هویت DNA به وسیله الکتروفورز، اندازه گیری هر رشته و شمارش تعداد بخش ها و برش های تکرار شده در آن است. دانشمندان برای این کار از روش الکتروفورز ژلی استفاده می کنند. بدین ترتیب که با جریان الکتریکی رشته های DNA را از میان ژل عبور می دهند. چون هر بیت از DNA دارای بار منفی است و در معرض نیروی الکتریکی با بار برابر قرار می گیرد و آن را به سمت وجهی از ژل که بار مثبت دارد، پیش می برد. ذرات کوچکتر سریعتر حرکت می کنند. وقتی جریان برداشته می شود، از ژل تصویری گرفته می شود تا مشخص شود هر بیت چه قدر جابهجا شده است. با مقایسه باندهای ایجاد شده با نمونه های استاندارد که سایزهای شناخته شده ای دارند، طول هر بخش از DNA به دقت اندازه گیری می شود.
الکتروفورزچیست و چه کارایی هایی دارد